ไทย-สโลวัก กับวาระธรรมาภิบาลในยุคความเชื่อมั่นของประเทศ

สโลวักกับโจทย์ความเชื่อมั่นในการยกระดับ CPI ความโปร่งใส

การประชุมทวิภาคี ณ กรุงบราติสลาวา สาธารณรัฐสโลวัก ภายใต้ภารกิจของคณะกรรมาธิการกิจการองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ การป้องกันและปราบปรามการทุจริต และการเสริมสร้างธรรมาภิบาล วุฒิสภา ถือเป็นเวทีสำคัญของการแลกเปลี่ยนเชิงนโยบายด้านความโปร่งใสระหว่างประเทศไทยกับภูมิภาคยุโรปกลาง

การหารือกับผู้แทนของ Transparency International Slovakia สะท้อนชัดว่า ดัชนีการรับรู้การทุจริต (Corruption Perceptions Index: CPI) มิใช่เพียงตัวเลขจัดอันดับ หากเป็น “ตัวชี้วัดระดับความเชื่อมั่นของประเทศ” ในสายตานานาชาติ ทั้งนักลงทุน ภาคธุรกิจ และองค์กรระหว่างประเทศ

ประเด็นที่สโลวักให้ความสำคัญ ได้แก่ ความเป็นอิสระขององค์กรตรวจสอบ ความรวดเร็วและความเป็นธรรมของกระบวนการยุติธรรม การเปิดเผยข้อมูลภาครัฐ และความต่อเนื่องของนโยบายต่อต้านการทุจริต สิ่งเหล่านี้ชี้ให้เห็นว่า การยกระดับคะแนน CPI ไม่อาจขับเคลื่อนด้วยมาตรการระยะสั้น แต่ต้องอาศัยการปรับปรุงเชิงโครงสร้างและการทำงานอย่างสม่ำเสมอของภาครัฐ

อีกมิติที่มีนัยสำคัญคือ บทบาทของภาคประชาสังคมในฐานะ “หุ้นส่วน” ของระบบกำกับดูแล มิใช่เพียงผู้วิพากษ์วิจารณ์ การมีส่วนร่วมของสาธารณะและการเข้าถึงข้อมูลอย่างโปร่งใส ช่วยเสริมสร้างความไว้วางใจในกระบวนการภาครัฐ และลดความเสี่ยงเชิงโครงสร้างในระยะยาว

ในบริบทของสหภาพยุโรป สโลวักต้องเผชิญการประเมินมาตรฐานธรรมาภิบาลอย่างต่อเนื่อง ทั้งจากกลไกภายในประเทศและระดับภูมิภาค สถานการณ์ดังกล่าวตอกย้ำว่า ภาพลักษณ์ด้านความโปร่งใสมีผลโดยตรงต่อศักยภาพการแข่งขันและความเชื่อมั่นทางเศรษฐกิจ

สำหรับประเทศไทย การยกระดับ CPI มิใช่เพียงเป้าหมายเชิงสัญลักษณ์ หากเป็นยุทธศาสตร์ความเชื่อมั่นของชาติ การเสริมความเข้มแข็งขององค์กรตรวจสอบ การพัฒนาระบบข้อมูลเปิด และการสร้างกลไกติดตามผลนโยบายอย่างเป็นรูปธรรม คือภารกิจสำคัญที่ต้องดำเนินการอย่างจริงจัง

ในความเห็นผมกรุงบราติสลาวาอาจเป็นเมืองหลวงขนาดไม่ใหญ่เมื่อเทียบกับมหานครอื่น ๆ ในยุโรป แต่สิ่งที่ได้เห็นและได้หารือเกี่ยวกับธรรมาภิบาล การยกระดับความโปร่งใส เป็นรากฐานสำคัญของความเชื่อมั่นในระยะยาว ทั้งต่อประชาชน นักลงทุน และประชาคมโลก

ในโลกที่การแข่งขันไม่ได้ตัดสินกันแค่ต้นทุนแรงงานหรือทรัพยากรธรรมชาติเท่านั้น แต่วัดกันที่ “ความไว้วางใจ” ประเทศใดสร้างความเชื่อมั่นได้มากกว่า ประเทศนั้นย่อมมีความได้เปรียบ เพราะในศตวรรษที่ 21 ความโปร่งใสคือทุนทางยุทธศาสตร์ของชาติอย่างแท้จริง

สุทนต์ กล้าการขาย
สมาชิกวุฒิสภา
วันจันทร์ที่ 2 มีนาคม 2569